مطبوعات محلي و تقويت فرهنگ بومي
مورخان 24 ماه سپتامبر سال 1853 را به عنوان روز آغاز پيدايش روزنامه هاي محلي در جهان ثبت کرده اند؛ پيش از اين انتشار روزنامه تنها به پايتخت و شهرهاي بزرگ اختصاص داشت اما اين روند در اين روز که مصادف با آغاز انتشار روزنامه انگليسيThe Northern Daily Times، مادر روزنامه هاي محلي در جهان است، تغيير کرد؛ نخستين شماره اين روزنامه محلي که حاوي مطالبي درباره هدف روزنامه و معرفي تحريريه آن بود در سال 1853 و در شمال انگلستان به صورت رايگان توزيع شد. سال هاست مردم در سراسر جهان به روزنامه هاي محلي بيش از روزنامه هاي سراسري توجه دارند و در نتيجه برخي روزنامه هاي محلي در صفحات بيشتر و حتي با مقدار آگهي بيشتري انتشار مي يابند، چراکه اغلب روزنامه هاي سراسري (منتشر شده در سطح کشور)، هر روز بيش از پيش درگير رقابت هاي سياسي شده و تحت تاثير سياست هاي دولت متبوع يا جناح مخالف آن (حزب اقليت) قرار مي گيرند. اما به عقيده کارشناسان اين دسته از مطبوعات (روزنامه هاي محلي) که امروز در تمام دنيا انتشار منظم داشته و شمار آنها در سراسر جهان در سال 2000 از رقم 17 هزار نيز تجاوز کرده بود، عمدتاً اخبار و نظرات را بدون توجه به سياست هاي دولت منتشر مي سازند البته از لحاظ انعکاس اخبار بين المللي، تصميمات دولت و مذاکرات پارلمان تفاوتي ميان آنها و روزنامه هاي سراسري نيست زيرا هر دو در پوشش اين گونه اخبار از آژانس هاي خبري مشترک و مشخص استفاده مي کنند. بر اساس آنچه از بررسي مطبوعات محلي در جهان به دست آمده است، روزنامه هاي سراسري معمولاً اخبار محلي خود را طبق قرارداد از تحريريه روزنامه هاي محلي گرفته و کار مبادله خبر امري عادي است اما روزنامه هاي سراسري به علت کمبود جا معمولاً قادر به انتشار همه اخبار دريافت شده نيستند. کارشناسان همچنين معتقدند روزنامه هاي محلي با انتشار جزئيات رويدادهاي محل، آنچنان مورد اعتماد جامعه خود شده اند که وقتي از يک نامزد انتخاباتي جانبداري کنند، به دليل همين اعتماد، مردم عمدتاً به اين نامزد راي مي دهند بنابراين اين روزنامه ها در اعلام جانبداري خود از يک نامزد نهايت دقت را به عمل مي آورند تا بعدها از آنها سلب اعتماد نشود. به نظر مي رسد کارکردهاي مطبوعات محلي در ايران به شکل مناسب شناخته نشده است؛ گرچه همگان بر اين باورند که اين دسته از مطبوعات به طور عمده نقش مهمي در انعکاس نيازها و مشکلات زندگي افراد يک منطقه يا محله داشته و پويايي و رشد آنها به توسعه کلي مطبوعات منجر مي شود و افزايش توجه مخاطبان نسبت به اين نشريات، افزايش تعداد خوانندگان مطبوعات در کل کشور را در پي خواهد داشت اما به عقيده کارشناسان امر مطبوعات محلي در ايران چندان مورد توجه نبوده و به نوعي کارکرد آنها با نقص همراه است. محسن کوهزاد- مديرمسوول يک ويژه نامه محلي- درخصوص مسائل مالي نشريات محلي مي گويد؛ نشريات محلي به عنوان نشريات بومي، نسبت به نشريات سراسري، از اقبال مردمي بيشتري برخوردارند اما به دلايلي از جمله ضعف بنيه اقتصادي وضعيت مطلوبي ندارند و اين امر موجب شده نتوانند رسالت و کارکرد اصلي خود را انجام دهند. وي افزود؛ متاسفانه اين نشريات به دليل اين مشکلات، براي تامين هزينه هاي مالي شان علايق يکسري از گروه ها، دسته ها و بنگاه هاي اقتصادي را پيگيري مي کنند که طبيعتاً با علايق و خواسته هاي مردم تفاوت دارد. به گفته او حتي بعضي اوقات اين نشريه ها در قالب بولتن چند سازمان و اداره چاپ مي شوند، در صورتي که اگر وضعيت اقتصادي اين نشريه ها از طريق حمايت هاي وزارت فرهنگ و ارشاد، اقبال بيشتر مردم به آنها يا چاپ آگهي ها بهبود يابد، نشريات و مطبوعات محلي به وضعيت ايده آل نزديک تر خواهند شد. اين روزنامه نگار همچنين کلي نگري را يکي ديگر از مشکلات مطبوعات محلي دانست و تصريح کرد؛ اين مطبوعات براي مردم منطقه خود موضوع نو و تازه يي ندارند و همان اخبار تکراري روزنامه ها و رسانه هاي سراسري را تکرار مي کنند، در چنين وضعيتي دولت بايد به طور جدي از مطبوعات به ويژه مطبوعات محلي حمايت کند تا اين نشريه ها فارغ از جناح بندي بتوانند رسالت واقعي خود را انجام دهند. اما برخي از کارشناسان حوزه مطبوعات نيز الگوگيري از رسانه هاي ملي و بين المللي را مشکل رسانه ها و مطبوعات محلي مي دانند و معتقدند مطبوعات و رسانه هاي محلي در ايران کوچک شده مطبوعات و رسانه هاي ملي هستند، در حالي که فضاي ملي و محلي تفاوت بسياري دارند. به عقيده برخي ديگر نيز مطبوعات محلي براي جلب اعتماد مخاطبان خود بايد نکات کوچک مردمي را بيش از هر خبر و مطلب ديگري مورد توجه قرار دهند و به جنجال هاي جهاني کاري نداشته باشند، چرا که انعکاس اتفاقات محلي در اين نوع از مطبوعات، به هويت محلي و انسجام و وحدت در جوامع ملي منجر مي شود. در حقيقت بازيابي و احياي هويت محلي و همچنين توسعه نهادهاي مدني در جوامع محلي بايد به عنوان يک کارکرد مهم توسط مطبوعات محلي مورد توجه قرار گيرد. ابوالفضل فخرالاسلام- مديرمسوول روزنامه شمس استان مرکزي- درخصوص ضرورت تقويت فرهنگ بومي از سوي نشريات محلي معتقد است؛ مطبوعات محلي علاوه بر اطلاع رساني و شفاف سازي که يکي از رسالت هاي اساسي آنهاست، بايد در جهت تقويت فرهنگ بومي شان و ايجاد وحدت بين قوميت هاي مختلف نيز حرکت کنند. او با اشاره به کمبود نيروهاي حرفه يي در نشريات محلي تصريح کرد؛ اين نشريات از نيروي حرفه يي و متخصص برخوردار نيستند و بيشتر نيروهايشان دوره هاي آموزشي لازم را نگذرانده اند.
برخي از آنها با انگيزه هاي سياسي، بعضي به دلايل مادي يا اجتماعي فعاليت مي کنند به همين دليل مطبوعات محلي نتوانسته اند به وظايف و اهداف تعيين شده شان در قانون مطبوعات دست يابند. اما برخي تحليلگران هم معتقدند خبرنگاران نشريات محلي بايد در کسوت يک کارآگاه، مسائل و مشکلات شهر يا استان را با سماجت پيگيري کنند، ضمن اينکه مطبوعات محلي براي پيگيري مسائل محلي و منطقه يي بايد درجه يي از ريسک پذيري را نيز تحمل کنند، به اين معنا اين افراد فرافکني و بي توجهي به مشکلات و مسائل ملموس مردم استان در مطبوعات محلي داخلي، به دليل وجود سانسور و نبود آزادي را بيان کاملاً نادرست و بي اساس مي دانند. مهرداد خليلي
- کارشناس ارشد ارتباطات- با اشاره به زمانبر و هزينه بر بودن گزارش نويسي در شهرستان ها مي گويد؛ مديران مطبوعات محلي بايد بدانند عمر مفيد خبر سه دقيقه است و گزارش عنصر اصلي و جزء لاينفک هفته نامه ها و ماهنامه ها است. وي با اشاره به تعريف نشدن ماهيت مطبوعات محلي در ايران تصريح کرد؛ مطبوعات محلي نبايد ايفاگر نقش مطبوعات سراسري باشند بلکه بايد رسانه هاي سراسري را تغذيه کنند. او نبود امکانات فني چاپ، فقدان شبکه توزيع مناسب، اعمال فشار برخي نهادها و ادارات و نيز گروه هاي سياسي و اقتصادي را مشکلات اصلي مطبوعات محلي در ايران دانست و تصريح کرد؛ مطبوعات محلي فاقد مقبوليت لازم مردمي هستند و توان بسيج افکار عمومي را ندارند. اين استاد دانشگاه تهران با تاکيد بر مديريت ضعيف مطبوعات محلي در ايران اظهار کرد؛ مديرمسوول قبل از راه اندازي يک رسانه محلي بايد هزينه ها را پيش بيني و پرداخت کند، نه اينکه به منظور کاستن هزينه ها از جذب نيروهاي حرفه يي و ارائه مناسب محتوا شانه خالي کند. وي همچنين معرفي عناصر شهري نظير مکان هاي ديدني، تاريخي و سوغاتي ها را وظيفه فراموش شده مطبوعات محلي دانست و افزود؛ مسافران و ميهمانان هر شهر بايد توسط مطبوعات محلي هدايت و راهنمايي شوند. از برآيند نظرات فعالان مطبوعات سراسري و محلي و همچنين کارشناسان چنين برمي آيد که مطبوعات محلي، به رغم کارکردهاي مهم و فراواني که در عرصه ملي و محلي دارند، از جايگاه مناسبي در کشور برخوردار نيستند. اما مطمئناً اين نشريات، با کمک مسوولان و کسب استقلال اقتصادي خود مي توانند با استخدام نيروهاي حرفه يي، بيان مشکلات منطقه يي و ارائه راهکار براي آنها و همچنين تقويت فرهنگ بومي و نيز هويت بخشي و ايجاد وحدت در ميان مخاطبان محلي خود، علاوه بر جلب اعتماد آنها، به يک الگوي قوي و منسجم حتي براي روزنامه هاي سراسري تبديل شده و به توسعه کلي مطبوعات در کشور کمک کنند.
منبع: همشهری آنلاین
آخرین به روزرسانی : 27/4/1388 | 401 بازدید | نسخه قابل چاپ



بیاد احمد بورقانی
اگر بهمن تبرئه شود
بياييد دعا كنيم ...
پشت پرده توقيف روزنامه همشهري
لغو امتياز،رويه تازه و خلاف قانون هيئت نظارت بر مطبوعات

