مجيد بوجارزاده_کارشناس ارشد تحقيق در ارتباطات_ در جهان امروز وسايل ارتباط جمعي، روزنامه، راديو، تلويزيون و سينما با انتقال اطلاعات و معلومات جديد و مبادله افکار و عقايد عمومي، در راه پيشرفت فرهنگ و تمدن بشري نقش بزرگي را بر عهده گرفته اند به طوري که بسياري از دانشمندان، عصر کنوني را «عصر ارتباطات» ناميده اند.
فراواني جمعيت، تمرکز گروه هاي وسيع انساني در شهرهاي بزرگ، شرايط خاص تمدن صنعتي و پيچيدگي وضع زندگي اجتماعي، وابستگي ها و همبستگي هاي ملي و بين المللي، ناامني و بحران ها، تحول نظام هاي سياسي و اجتماعي، دگرگوني مباني فرهنگي، ترک سنت هاي قديمي و مخصوصاً بيداري وجدان اجتماعي همه از جمله عواملي هستند که روز به روز نياز انسان را به آگاهي از تمام حوادث و وقايع جاري محيط زندگي بيشتر مي کند تا جايي که پيشرفت وسايل ارتباط جمعي و توسعه اقتصادي و اجتماعي و تحکيم مباني دموکراسي و تفاهم بين المللي لازم و ملزوم يکديگر شده اند. در اين جوامع افراد کوشش مي کنند هميشه در جريان همه امور و مسائل اجتماعي قرار داشته باشند تا بتوانند به طور مستقيم يا غيرمستقيم نقش خاص خويش را در زندگي گروهي ايفا کنند. به همين جهت آگاهي اجتماعي از مهم ترين ويژگي هاي زمان معاصر به شمار مي رود و همين آگاهي است که انسان را به زندگي فردي و جمعي علاقه مند مي سازد و توجه او را به آزادي ها و مسووليت هاي وي جلب مي کند.
 به اين ترتيب در جامعه امروز يک فرد تنها موقعي مي تواند بهترين و مطمئن ترين امکانات و وسايل زندگي را براي زندگي گروهي به دست آورد که داراي معلومات و اطلاعات کافي، خط مشي هاي صحيح و افکار و عقايد سالم باشد و اين امر با استفاده از وسايل ارتباط جمعي، روزنامه ها، نشريات، کتب، سايت هاي اطلاعاتي و در يک کلام اطلاعات قابل دسترسي است. دستيابي به اطلاعات و ارسال به گروه هاي هدف، ايجاد ارتباط، همگرايي و همراه ساختن افکار عمومي و تشريح مفاهيم مدنظر کاري بس مشکل و در ابتداي شروع به کار هر نشريه يي سخت و ناهموار و نيازمند تلاشي طاقت فرساست. يکي از ابزارهايي که در جوامع امروزي رشد و گسترش يافته است رسانه هاي گوناگون با رويکردهاي مختلف است. يک رسانه براي آغاز فعاليت راهي دشوار را بايد بپيمايد. شناخت مخاطب و اهدافي که در نظر دارد بايد کاملاً شفاف، روشن و مشخص شود يعني استراتژي خود را قبلاً مشخص کند و حول محور اين استراتژي به تعريف کارکردهاي خود بپردازد، سپس آغاز به فعاليت کند. پس از آغاز نيز بايد سختي ها و مشکلات فراواني را تجربه کند. نقش هايي که براي يک رسانه مي توان برشمرد عبارتند از؛ الف- رسانه و اعتمادسازي؛ اعتماد سازي در زمينه سياست هاي کلي يک جامعه و نظام يکي از وظايف و نقش هاي مهم رسانه است. رسانه از اين طريق مي تواند در ترسيم اهداف، اولويت ها و تبيين برنامه ها و همچنين بسيج نيروهاي جامعه نقشي بسزا داشته باشد. با اين امر اجراي برنامه ها با آگاهي کامل مردم و همراهي عمومي ايشان با کمترين مشکل و درگيري ها قابل انجام خواهد بود.

ب- رسانه و انعکاس واقعيت ها؛ انعکاس واقعيت هاي اقتصادي و اجتماعي بدون ترديد يکي از ملزومات فعاليت هاي رسانه يي است. در اين امر رسانه بايد به هيچ وجه جانب گروه ها و نهادهاي خاص و مختلف را نگيرد و براي هر دو سوي جريان يعني مخالفان و موافقان فرصت کافي براي اظهار نظر و اعلام نظرات خود را در نظر بگيرد. ج- رسانه و نقد سازنده؛ نگاه واقع بينانه به مسائل جامعه و به خصوص مسائل اجتماعي اقتصادي خود يک نقد سازنده است. مطمئناً اگر رسانه يي بتواند نقش خود را در انعکاس بدون کم و کاست و واقعي يک اتفاق و ماجراي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي رعايت کند خود گام مهمي در ايجاد و شکل دهي افکار عمومي براي نقد مسائل برداشته است. د- رسانه و پيش بيني بحران؛ يک رسانه زماني موفق تر از بقيه رسانه هاي همطراز خود خواهد بود که بتواند قبل از هر کس بحران هاي پيش روي حيطه هاي مد نظر خود را تشخيص دهد، تحليل، پيش بيني و براي برخورد با آنان و تغيير جريان آن ارائه راهکار و طرح هاي جديد ارائه کند. ه- رسانه و اعتبار؛ هر رسانه يي براي اعتبار بخشيدن به خود ناچار است اصول اوليه خبر که شامل شهرت، فراواني، مجاورت، درستي و صحت، تازگي و دربرگيري مي شود را رعايت کند. هريک از مفاهيم ذکر شده داراي تعاريف فراواني در عرصه ارتباطات و رسانه بوده و از اهميت بالايي برخوردارند. توجه به درستي و صحت اخبار و اهميت آنها همراه با تازگي و سرعتي که در انتشار آن بايد در نظر گرفت، نقش مهمي را در ايجاد اعتبار براي رسانه ايفا مي کند. و- رسانه و تبليغات؛ يکي از عناصري که براي ماندگاري و پويايي رسانه مي تواند نقش موثري داشته باشد استفاده از عنصر تبليغ و تبليغات در اين عرصه است. «تبليغ يا پروپاگاندا در بهترين و اصولي ترين شکل آن، يک فعاليت آموزشي است که به منظور نشر دانش و آگاهي هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي و نشر ارزش ها و سجاياي اخلاقي صورت مي گيرد، در عين حال نبايد از نظر دور داشت که در تبليغات گذشته از انتقال پيام از پيام دهنده به پيام گيرنده که در حقيقت حرکتي آموزشي است مساله تعميق پيام در جامعه پيام گيرندگان و در نتيجه بسيج افکار عمومي نيز مطرح است.» ي- رسانه و افکارسنجي؛ يکي از مهم ترين ابزارهايي که يک رسانه مي تواند با استفاده از آن عکس العمل طرف هاي مخاطب را درخصوص موضوعات گوناگون بسنجد، سنجش افکار عمومي از طرق گوناگون مانند تهيه پرسشنامه، مصاحبه، دريافت نظرات و انتقادات و... است.
اين راه رسانه را در رفع مشکلات و توجه بيشتر به نقاط قوت ياري مي کند.

بنابراين يک رسانه بايد مخاطب را به فکر وادارد؛ مبدع ايده هاي جديد در حيطه هاي گوناگون باشد؛ محلي براي نقد و اظهار نظرهاي دلسوزانه و عملي باشد؛ با درج مطالب پژوهشي و آموزشي در بالابردن سطح علمي جامعه موثر باشد؛ ميزگردهاي غني رسانه يي درخصوص موضوعات هدف برگزار کند؛ به چالش ها و مشکلات و راهکارهاي قابل انجام بپردازد و بحران هاي پيش رو را پيش بيني کند؛ واقعيات را به دور از هرگونه جانبداري بيان کند؛ با انجام موارد فوق به عنوان يک بازوي توانمند سيستمي در جامعه و در کنار نظام ايفاي نقش کند.

منبع: روزنامه اعتماد

نظرات

نام :

ایمیل :

نظر :

کد امنیتی :